In 5 stappen naar Open Science - niet voor mietjes

Open Science staat voor het zo vroeg mogelijk delen van wetenschappelijke kennis, resultaten en data. Open toegang tot wetenschappelijke data zou kunnen zorgen voor snellere innovatie, doordat wetenschappers op de hoogte zijn van elkaars onderzoek, meer mensen tegelijk aan hetzelfde onderzoek kunnen werken (power of the crowd). Zelfs leken zouden gebruik kunnen maken van wetenschappelijke data – met mogelijk spectaculaire gevolgen.

Regelmatig word ik gevraagd om lezingen te geven over deze nieuwe beweging in de wetenschap. Ik ben overtuigd dat kennis alleen waardevol is als zij wordt gedeeld. Maar op dit moment wordt er nog weinig gedeeld. Als we alle beperkingen, bezwaren en angsten zouden kunnen loslaten, hoe zou de wetenschap er dan uitzien? Maar hoe doe je dat?

1 Connect

Connect

Maak contact. Met wetenschappers, met eindgebruikers van je kennis, met subsidieverstrekkers. Een boodschap komt alleen aan als je als afzender wordt herkend, vertrouwd en gerespecteerd. Met social media is het tegenwoordig kinderlijk eenvoudig om als individuele onderzoeker direct in contact te treden met je doelgroep. Daarnaast zie je steeds meer onderzoekers, zoals de wetenschappers van Kennis voor Klimaat al in het onderzoeksproces samenwerken met eindgebruikers. Omdat klimaatkennis nu nodig is en niet jaren op zich kan laten wachten, worden gebruikers van de kennis (beleidsmakers, bestuurders, ondernemers) nauw betrokken bij het onderzoeksproces door onderzoek op locatie (in zogenaamde hotspots) te laten plaatsvinden. Hierdoor leren mensen elkaar kennen en vloeit kennis gemakkelijk beide kanten op – dus niet alleen van wetenschapper naar gebruiker, maar ook de andere kant op. 

2 Betrek niet-wetenschappers

Betrek niet-wetenschappers

Is wetenschap nog steeds voorbehouden aan een selecte groep hoogopgeleide wetenschappers? Of kunnen we het begrip ‘onderzoek’ breder trekken en ook niet-wetenschappers betrekken bij het doen van onderzoek. Niet als een focus-groep op afstand, die mag meepraten over de toepassing, maar als uitvoerend onderzoeker. De 15-jarige scholier Jack Andraka ontwikkelde op eigen kracht een nieuwe testmethode voor alvleesklierkanker en wist een onderzoeker te overtuigen hem gebruik te laten maken van het universitaire lab om de methode verder te ontwikkelen. Scholiere Nicole Ticea ontwikkelde een supersimpele, nieuwe test om HIV aan te tonen in het bloed. Stel je voor wat openstellen van niet alleen data, maar ook voorzieningen voor gedreven (jonge) mensen zou betekenen voor ontwikkeling van medicijnen?

3 Deel alles wat je hebt

Share everything you have.png

Dit brengt ons bij het volgende punt: deel alles wat je hebt. Ja, alles. Niet alleen de resultaten, maar ook de data die er achter zit. Het beperken van toegang tot wetenschappelijke kennis, resultaten en data lijkt niet erg logisch als je wil innoveren. Open toegang tot wetenschappelijke data stimuleert snellere innovatie, doordat wetenschappers op de hoogte zijn van elkaars onderzoek en meer mensen tegelijk aan hetzelfde onderzoek kunnen werken (power of the crowd). Briljant wiskundige Mike Gower startte enkele jaren geleden het Polymath blog, een blog waarin op open wijze mensen wereldwijd tegelijk aan een wiskundig probleem werken. In plaats van maanden te broeden op een oplossing, en alleen te communiceren met verstandige feedback, worden de bloggebruikers gestimuleerd om kort en bondig te reageren op elkaars reacties en zo sneller tot een oplossing te komen. 

4 Laat je fouten zien

broadcast mistakes.jpg

Niet alleen de methoden van de gelukte experimenten, ook de mislukte experimenten en de fouten zijn zinvol om te delen. Wetenschappers zijn geneigd om alleen positieve resultaten te publiceren, en soms zelfs experimenten met nauwelijks resultaat op te poetsen zodat het nog wat lijkt. Logisch ook, de druk om te publiceren is namelijk hoog: aantal publicaties staat vaak rechtstreeks in verband met de hoeveelheid subsidie van een afdeling. Deze ‘positive publication bias’ is een fenomeen dat kan zorgen voor een verkeerd beeld van de werkelijke stand van zaken. Het Journal of Errology probeert hier verandering in te brengen door onderzoekers te vragen hun ongepubliceerde experimenten, fouten, vergissingen en negatieve resultaten te uploaden. Onderzoekers kunnen zo leren van elkaars fouten. 

5 Droom groter

dream bigger.jpg

Sommige onderzoekes dromen groter. Zij willen grote datasets sneller analyseren en maken gebruik van de power of the crowd. Het project Galaxy Zoo bijvoorbeeld maakte gebruik van 250.000 mensen om beelden van sterrenstelsels te analyseren. En het gaat verder dan mensen inzetten voor analyses: het project Flu near You verzamelt met behulp van burgers data over griepvirussen om ze te voorspellen. En het Nederlandse crowfunding platform Flintwave biedt mensen de mogelijkheid om direct wetenschappelijk onderzoek te financieren. Deze projecten zijn voorbeelden van wat er kan gebeuren als onderzoekers verder kijken dan het lab en als mensen verbonden raken en enthousiast zijn over onderzoek. Op dit grensvlak waar kennis wordt gedeeld, gebeuren bijzondere dingen.

Uiteraard is het niet zo eenvoudig als even met je vingers knippen en de hele wetenschappelijke wereld is revolutionair veranderd. Het is dan ook niet mijn bedoeling om een simpele voorstelling te maken van de reele uitdagingen waar de wetenschap zich voor gesteld ziet. Maar ik denk dat met de huidige ontwikkelingen rond open data, economische crises, valorisatie, social media, connectivity en open wetenschapscommunicatie het alleen een kwestie van tijd is voordat de wetenschap meer open of zelfs volledig open is. Dat dit uitdagingen met zich mee brengt, spreekt vanzelf. Hier ga ik op in in een volgende blog post.