In de schoenen van de Old Skool Wetenschapper

Afgelopen woensdag gaf Studio Lakmoes 2x een lezing & workshop tijdens de VIBES Biosciences conferentie. Het topic: Science 2.0. Een groep aandachtig luisterende PhD-ers probeerde ik iets bij te brengen over de Nieuwe Wetenschap, oftewel Science 2.0, oftewel Open Science en te inspireren met mooie voorbeelden, zoals crowdfunding tool Flintwave, crowd sourced project Galaxy Zoo, tiener-wetenschapper Jack Andraka en de door onderzoekers ontwikkelde tool, de Klimaateffectatlas

Science 2.0

Science 2.0 draait om het idee dat je (ruwe) data, resultaten en kennis zo vroeg als praktisch is in het onderzoeksproces op een zo open mogelijke manier deelt. Mijn lezing is voor veel PhD-ers vaak niet de eerste kennismaking met het concept 'Wetenschapper 2.0' of 'Open Science', maar wel met de implicaties er van. Ja, het gaat om open access publishing, ja, je kunt als onderzoeker gaan twitteren, maar Open Science draait om een mentaliteitsverandering. 

Als Wetenschapper 2.0 draait het bijvoorbeeld om het delen van kennis, het samen in een transparante omgeving doen van onderzoek en het betrekken van niet-wetenschappers bij onderzoek vanaf het begin. Dingen die bepaalde 'heilige structuren' in het huidige wetenschapssysteem bepaald in de weg staan, zoals het peer review systeem, de inrichting van de wetenschappelijke tijdschriftenwereld en de druk om te publiceren. Daarnaast zetten open data trends en technische mogelijkheden de gevestigde orde op scherp. 

Science 2.0

Na de lezing laat ik deelnemers altijd een oefening doen. De deelnemers worden verdeeld over twee groepen: de Wetenschappers 2.0 en de Old Skool Wetenschappers - ongeacht hun eigen voorkeuren. Wetenschappers 2.0 zijn helemaal into open data, wetenschapscommunicatie en citizen science. Old Skool Wetenschappers vertegenwoordigen de gevestigde orde. Deelnemers moeten zich verplaatsen in de rol die hen is toebedeeld en argumenten bij elkaar sprokkelen voor de zaken die hun groep belangrijk vindt. Vervolgens gaan zij vanuit hun eigen rol met elkaar in discussie. Het is fantastisch om te zien hoe deelnemers echt in hun rol kruipen en vol vuur 'hun' standpunten verdedigen. 

Science 2.0 draait om het idee dat je (ruwe) data, resultaten en kennis zo vroeg als praktisch is in het onderzoeksproces op een zo open mogelijke manier deelt.

Het inzicht dat naar boven borrelt is dat Science 2.0 veel nieuwe, waardevolle dingen kan brengen naar de wetenschap, zoals meer open communicatie, transparanter onderzoek en snellere fact finding. Maar tegelijkertijd beseffen zij dat ook de Old Skool Wetenschappers goede argumenten hebben die gehoord moeten worden. Het huidige systeem kun je niet zomaar omgooien, maar moet stapje voor stapje gebeuren. Er moet een nieuwe manier komen om kwaliteit van onderzoek te borgen en communicatie kan belangrijk zijn, maar mag nooit ten koste gaan van onderzoek.

De Old Skool Wetenschappers zijn in de realiteit vaak de professors van de PhDs, die de nadruk leggen op veel publicaties, niet te veel delen, en die communiceren over wetenschap iets vinden voor de communicatie-afdeling van de universiteit. Doordat jonge onderzoekers zich verplaatsen in hen, zijn zij beter in staat om met hun profs het gesprek aan te gaan. En dan liever niet over het nut en de noodzaak van twitter, maar wel over het nut en de noodzaak van een open, transparante wetenschapsbeoefening, waar onderzoekers niet alleen worden beoordeeld op het aantal publicaties, maar ook op de bijdrage die zij leveren aan de wetenschap.