Infographics zijn ancient history

Jij dacht natuurlijk dat infographics hip, nieuw en happening waren? Maar dat is niet zo. Infographics bestaan al duizenden jaren. In feite gebruikte de oermens beeldtaal al lang voordat we leerden lezen en schrijven, wat infographics een van de oudste vormen van (menselijke) communicatie maakt.

Prehistorische jachttutorial of sterrenkaart?

De grottekeningen van Lascaux in zuidwest Frankrijk (gemaakt zo'n 18.000 jaar voor Christus) zijn niet alleen prachtige kunstwerken. Ze bevatten informatie over jachttechnieken en mogelijk ook prehistorische sterrenkaarten van de kosmos (met o.a. de Pleiaden en het Zomerdriehoek sterrenbeeld) gezien door de ogen van onze voorouders.

Oeroude infographics in de Lascaux grotten (Bron: Wikipedia)

Oeroude infographics in de Lascaux grotten (Bron: Wikipedia)

Een taal van pictogrammen

Egyptische hiëroglyfen vormen een van de oudste talen. Deze taal bestaat volledig uit pictogrammen, oftewel iconen. Iconen vormen tegenwoordig nog steeds een belangrijk onderdeel van infographics. De Egyptische beeldtaal werd ontwikkeld rond 3000 voor Christus. De oudste hiëroglyfen werden bedacht als labels voor aardewerk om de namen van het product of de herkomst uit te beelden. 

Plaatjestaal: hiëroglyphen (Bron: Wikipedia)

Plaatjestaal: hiëroglyphen (Bron: Wikipedia)

De gouden eeuw van grafieken

In de 18e eeuw werden de eerste grafieken ontwikkeld, zoals we ze nu nog kennen. Joseph Priestley, theoloog en scheikundige, ontwikkelde de historische tijdlijn. De Schotse mechanicus William Playfair ontwikkelde behalve de staafdiagram ook de taartdiagram. En nu kunnen we niet meer zonder!

Staafdiagram door William Playfair (Bron: Wikipedia)

Staafdiagram door William Playfair (Bron: Wikipedia)

De man van de landkaarten

Charles Minard werd eind 18e eeuw geboren in Dijon (Frankrijk). Hij werkte aan de aanleg van dammen en kanalen, maar als bejaarde man richtte hij zich steeds meer op het ontwikkelen van complexe infographics, waarvan de kaart over Napoleon's rampzalige Russische campagne van 1812 met stip de bekendste is. Zijn landkaarten zijn meer dan kaarten alleen: het zijn gelaagde verhalen die context geven aan de geboden informatie. 

Waar komt de katoen in Europa vandaan? (Bron: Library of Congress, VS)

Waar komt de katoen in Europa vandaan? (Bron: Library of Congress, VS)

De vrouw van de roosdiagram

Florence Nightingale, vooral bekend als verpleegster tijdens de Krim-oorlog, was ook een begenadigd statisticus en infographicmaker. Ze wist bestuurders te bewegen om meer aandacht te besteden aan hygiëne op het slagveld. De bacteriële infecties eisten meer slachtoffers dan het oorlogsgeweld zelf. Ze overtuigde door de informatie te presenteren in een elegante infographic, de 'roosdiagram', die deze informatie voor de gezaghebbers inzichtelijk maakte. 

De 'roosdiagram' van Nightingale (Bron: Historyofinformation.com)

De 'roosdiagram' van Nightingale (Bron: Historyofinformation.com)

 

Nog meer pictogrammen

Infographicmakers zijn heel vaak niet opgeleid tot infographicmakers. Zo was het een econoom en socioloog (de Oostenrijker Otto Neurath) die in de jaren twintig van de vorige eeuw een systeem ontwikkelde om complexe informatie te communiceren. Het systeem heette Isotype (International System of Typographic Picture Education) en geldt met haar elegante en doordachte iconen nog steeds als maatgevend op het gebied van pictogrammen. Een groot deel van het Isotype archief is nog steeds online te vinden in dit webarchief, gestart door Ed Annik, die samenwerkte met de zoon van Gerd Arntz, een van de kunstenaars die door Neurath werd ingeschakeld om de iconen te ontwikkelen.

Eeuw oude iconen nog steeds actueel (Bron: Gerdarntz.org)

Eeuw oude iconen nog steeds actueel (Bron: Gerdarntz.org)

Infographics beleven momenteel hoogtijdagen. Dagelijks krijgen we een enorme hoeveelheid data en informatie te verstouwen (in zijn boek Information Anxiety beweert Richard Wurman dat een exemplaar van de New York Times evenveel informatie bevat als een persoon uit de 17e eeuw een leven lang tegenkwam). Infographics zijn handige hulpmiddelen om informatie te structureren en te voorzien van context. Hoewel ze niet nieuw zijn, zijn ze nog steeds extreem relevant en handig. Complex verhaal vertellen? Gebruik infographics!

 

De kennisregisseurs van Studio Lakmoes helpen jou je complexe verhaal helder te krijgen. Meer weten? Neem contact op.