Omarm simpelheid

Simpel is niet mijn default. In het dagelijks leven zou mijn motto kunnen zijn: waarom makkelijk doen als het ook moeilijk kan? Simpel bestond lange tijd ook niet in mijn professionele vocabulaire. Ik omschreef infographics die complexe data verhelderden als ‘eenvoudig’ en ‘helder’ of ‘teruggebracht tot de essentie’. Simpel klinkt onnozel, goedkoop en lui, alsof je het onderwerp niet serieus neemt.

Tot een klant van ons zei: ‘Als je zaken sterk versimpelt en voor iedereen uitlegt, dan loopt je het risico niet ernstig en serieus genoeg over te komen. Maar als iets vaak verkeerd begrepen wordt, is het blijkbaar nodig. Dan liever simplistisch overkomen, maar wel de doelstelling bereiken.’

Sindsdien noem ik het beestje maar gewoon bij de naam. Bij Lakmoes proberen we complexe verhalen zo simpel mogelijk uit te leggen. We beginnen bij de essentie en bouwen daarna uit.

simpel is ok - studio lakmoes

Simpelheid omarmen

Hoe doe je dat nu? Simpelheid omarmen? Dat is nog verrassend ingewikkeld. Mensen menen vaak dat hun ingewikkelde onderwerp niet te simpel uitgelegd moet worden. Dan klopt het niet meer. Of dan lijkt het alsof ze het onderwerp niet serieus nemen. ‘Géén Jip en Janneke-taal’, is ons weleens waarschuwend meegegeven bij de ontwerpopdracht. En als wij dan in klare taal het structuurontwerp presenteren, fronst de inhoudelijk expert de wenkbrauwen en meldt dat er wel wat meer ingewikkelde termen in mogen.

Zelden is de doelgroep de ingevoerde expert: die heeft immers geen infographic nodig om het onderwerp te begrijpen. En toch nemen mensen maar moeilijk afscheid van vakjargon, alsof dat de enige juiste taal is, waarmee het onderwerp uitgelegd kan worden.

We beginnen daarom klein, met het meest eenvoudige verhaal, en bouwen daarna uit. Door informatie gelaagd aan te bieden, bijv. met toelichting in kaders, uitleg achter verdiepende knopjes en links en in animaties door informatie in beeld te laten zien (show, don’t tell) kun je een ingewikkeld verhaal simpel, en met een hoge informatiedichtheid vertellen.

Complexiteit omarmen

Wij streven ernaar om ingewikkelde verhalen zo simpel mogelijk uit te leggen. Dat wil niet zeggen dat je álles simpel kunt uitleggen. De wereld is per definitie een ingewikkelde plek met complexe processen. Alles versimpelen leidt tot het wegvallen van cruciale informatie. In dat geval omarmen we complexiteit en brengen die in beeld. Zo simpel mogelijk.

Simpel betekent in dat geval dat de informatie duidelijk begrijpelijk is voor de ontvanger – maar wellicht niet in een oogopslag. Soms is het onpraktisch om visuele complexiteit helemaal te vermijden. Simpel betekent dan eenvoudig en klein beginnen, en steeds dieper in een onderwerp duiken. Dit kan uitstekend door informatie gelaagd aan te bieden: van een overzichtsweergave verder inzoomen, of stap voor stap door een verhaal lopen.

Begrijpen kost tijd

Een complex verhaal begrijpen vergt een grotere tijdsinvestering van de gebruiker (jup, open deur). Onze klanten komen echter vaak bij ons omdat de complexe verhalen die zij delen niet worden gelezen of niet worden begrepen – vaak door tijdgebrek van de doelgroep. Ze vragen dan om een product als een infographic zodat de informatie zeer snel kan worden opgepikt.

Maar een simpel verhaal staat niet per se gelijk aan een kort of snel verhaal. Soms heb je meer tijd nodig om een verhaal volledig neer te zetten. De gebruiker die meer tijd en energie aan begrijpen besteedt, is wellicht ook meer geneigd de informatie te onthouden (links naar onderzoeken hierover zijn welkom!).  

 Mijn ervaring is dat simpele ‘in-een-oogopslag’-infographics over complexe onderwerpen vaak goed worden beoordeeld (‘leuk, mooi!’ roepen de collega’s), maar niet altijd het doel bereiken. In een oogopslag iets uitleggen, gaat onherroepelijk ten koste van de informatiedichtheid en diepgang. Iets ingewikkelds begrijpen kost nou eenmaal tijd. Als het snel kon, had je waarschijnlijk ook geen infographic nodig.